ANP, step by step

به یکی از اساتید تصمیم گیری MIT یه پیشنهاد کاری در خارج از آمریکا با شرایط فوق العاده پیشنهاد میشه، بعد از چند هفته که نمی تونه تصمیم بگیره که پیشنهاد رو بپذیره و از MIT بره و یا در MIT بمونه؛ یکی از همکاراش بهش میگه تو که 20 ساله اینجا به همه روشهای مدلسازی رو درس میدی واسه این تصمیم هم یه مدل بساز که استاد در جوابش میگه: «این واقعیه، با مسائل سرکلاس فرق داره»!!!

در واقع همیشه همینطور بوده، برخورد خوبی با مدل های تصمیم گیری در جهان واقعی و غیرآکادمیک نمیشه! در جهان واقعی تعداد فاکتورها و عوامل تاثیرگذار و متغیرها اینقدر زیاده که در هر مدل مجبوریم خیلی از اونا رو کنار بزاریم. اما مدلها بهرحال در فهم بهتر مسائل و سیستماتیک دیدن واقعیات نقش انکارنشدنی داره.

مدلهای تصمیم گیری زیادی وجود داره، اما چندتا از اونا که قضاوتی هستن جایگاه خاصی در مدلسازی فرایندهای سیاسی و اجتماعی و انسانی و کلا هر فرایندی که کیفی باشه داره، میشه گفت AHP تا مدتها گل سرسبد این مدلها بود، اما چند سالیه که روش ANP که مدل تکامل یافته AHP هست حسابی گل کرده و در خیلی از تصمیمات مهم دنیا از اون استفاده شده. بطور مثال آمریکا در تصمیم گیری برای حمله به عراق از این مدل استفاده کرده، مقاله ای که در مورد کاربرد این مدل در مساله عراق نوشته شده و از اینجا دانلود کنین و بخونین. اون پروژه ای هم که یادتون باشه در پ.ن2 اینجا گفتم با یه استادمون داریم کار می کنیم، برای مدلسازی یه تصمیمی در چنین اندازه ای برای یه سری کله گنده کشوری هست. مهمترین هدف این پروژه هم برای ما اینه که به این کله گنده ها بقبولونیم که این مدلها می تونه به اونا در گرفتن تصمیمات کمک کنه تا شاید شاهد باشیم مسائل کشور بصورت سیستماتیک تر حل بشه.

دوباره اگه یادتون باشه نزدیکیهای انتخابات مجلس بود که من سعی کردم با ANP اونو مدل کنم، از اون روز که درباره اش اینجا نوشتم هر روز عده زیادی با جستجوی کلمه ANP به وبلاگم اومدن و عده کمتری هم با ایمیل در مورد این روش ازم سوالات پرسیدن،‌ واسه همین تصمیم گرفتم یه کم این روش رو توضیح بدم و چون من دانشجوی MBA هستم و درسها معمولا بصورت case base آموزش داده میشه، منم سعی می کنم این روش رو با یه Case کاملا واقعی آروم آروم و طی چندین پست آموزش بدم. نکته قابل ذکر اینه که این روش یه روش کاملا کاربردی برای همه آدمها در همه تصمیم گیریهای مهم زندگیشونه حتی تصمیم گیریهایی که علاوه بر منطق، دل و احساس هم درگیر هستن.

Case اینه که من چه تصمیمی در مورد ادامه تحصیل در مقطع دکتری می خوام بگیرم، این درخت تصمیم گیری که در ادامه میاد، تصمیم های مختلفی که می تونم بگیرم و نشون میده و البته باید توجه داشت که اینا رو براساس اطلاعاتی که کامل نیست و خیلی شهودی هست نوشتم چون تا حالا فکر می کردم زوده بخوام اینقد دقیق در این مورد تحقیق کنم!
بهر حال قدم اول برای هر مدل اینه که مساله رو بطور دقیق و شفاف تعریف کنید، این مساله شاید خیلی تعریفش ساده باشه ولی همیشه همینطور نیست، مثلا همون پروژه کله گنده ها که گفتم تعریف دقیق پروژه چندین ماه زمان برد.
اما تعریف این مساله: «من می خوام دکتری بخونم یا نه، و اگه آره کجا و چه رشته ای؟»

قدم دوم شناسایی و فهرست کردن گزینه های ممکن هستش! همین کاری که من سعی کردم با درخت تصمیم گیری نشونش بدم!

قدم سوم اینه که تمام عوامل و معیارهایی که می تونن بر تصمیم ما موثر باشن رو لیست کنیم، این مرحله می تونه مهمترین و سخت ترین مساله ممکن باشه! برای تصمیم اینکه می خوام PHD بخونم یا نه، معیارها و عوامل زیادی می تونن تاثیر گذار باشن. اینکه سعی کنیم معیاری جا نمونه و همه رو در مدل استفاده کنیم کار سختیه!

سعی می کنم در نوشته بعدی همه این معیارها رو شناسایی کنم و یه قدم دیگه به رسیدن به مدل نهایی نزدیکتر بشم!