اجبار و فرهنگ

3 قسمت “دو روز بعد نوشت” داره که توضیحات تکمیلی این پست بشمار میره!

اجبار باعث تغییر فرهنگ می شود، در واقع کوتاه ترین زمان برای تغییر رفتار و تغییر فرهنگ استفاده از فشار و اجبار است. همین رفتار بستن کمربند ایمنی رو نگاه کنین، مدتها همه کس در همه جا می گفتن که بستن کمربند برای حفظ سلامتی در هنگام تصادف لازم و ضروریه، ولی کو گوش شنوا! تا اینکه از چند سال قبل برای نبستن کمربند جریمه تعیین کردن، حالا خیلی ها وقتی سوار ماشین می شوند بطور ناخودآگاه کمربند می بندن و دیگه فقط بخاطر ترس از جریمه شدن نیست. هر چند که هنوز بعضی ها هنوز تا پلیس رو می بینن کمربند هاشون رو می بندن. البته این قضیه در همه جای دنیا هست که برای تغییر رفتار از اجبار استفاده میشه، مثلا در خیلی از کشورهای دنیا نبستن کمربند جریمه داره! یه مورد دیگه سیگاره، از وقتی که یادم میاد روی پاکت سیگار نوشته که دخانیات عامل اصلی سرطانه، در مصرف اون دقت کنید، اما کو گوش شنوا! شاید اگه کشیدن سیگار رو در همه جا ممنوع کنن و جریمه های سنگین براش تعیین کنن (مثل جریمه های مادی، اخراج از محل کار و …) بشه مصرف سیگار رو هم کم کرد. یا همین حجاب اجباری لعنتی، یادمه وبلاگ یه خانمی رو که تازه از ایران رفته بود رو می خوندم، نوشته بود هر وقت که با یکی اینجا دست میدم؛ ناخودآگاه اطرافم رو نگاه می کنم که کسی منو نبینه، بهر حال اجبار باعث میشه که رفتار مردم تغییر کنه و بعضی از رفتار ها بعد از برداشتن اون اجبار هم تا مدت ها باقی بمونه!

حالا در مورد ترافیک شهری مثل تهران هم همینه؛ تنها، دقت کنید گفتم تنها راه حل برای حل شدن مساله ترافیک برای همیشه، اجباره! و اون هم اجبار به سوار شدن اتوبوس و مترو! اگه خیابون های تهران رو دو برابر کنن و هزار جور برنامه زوج و فرد هم بزارن مشکل ترافیک حل نمیشه، راه حل اینه که خطوط BRT رو تو کل تهران گسترش داد تا هم سرعت حرکت اتوبوس ها رو زیادتر کرد و هم سرعت حرکت ماشین های شخصی رو کم و کمتر! گسترش ناوگان اتوبوس رانی و ظرفیت خیابان ها برای حرکت اتوبوس ها و در برابر کاهش سرعت ماشین های شخصی باید بحدی برسه که همه احساس کنن که اگه با اتوبوس رفت و آمد کنن، خیلی سریع تر می تونن به مقصد برسن، در نتیجه اونهایی که عقل سلیم دارن دیگه ماشین های شخصیشون رو بیرون نمیارن و معضل ترافیک حل میشه! بهر حال باید این دوران گذار سخت که کارد به استخون هر کسی که از ماشین شخصی استفاده می کنه بگذره تا رفتار استفاده کردن از حمل و نقل عمومی فراگیر بشه. البته این هایی که گفتم نتیجه تحقیقات چندین ماهه چند نفر از بچه های دانشگاه بوده که این آقا تو کلاس ارایه داده.

دو روز بعد نوشت 1: توضیحات کیوان وکیلی عزیز: 

“اول ممنون بابت لینک ها و ریفرنس ها. دوم اینکه مراقب یه جمله هایی مثل «تنها راه ممکن» و مشابهش باش. خیلی سخته ادعا کنی که تنها راه حل ممکن این راه حله. حتی خیلی سخته که یه راه حل پیشنهاد بدی و بگی این راه حل، راه حل خوبیه و جواب میده. به شخصه در بهترین حالت میگم این بهترین راه حلیه که به ذهن من رسیده و با بررسی هایی که من کردم احتمالاً جواب میده. تقریباً همیشه هم سعی می کنم نقطه ضعف بررسی هام رو بنویسم. نکته آخر هم اینکه، من راستش یادم نمیاد همچین پیشنهادی رو سر کلاس مطرح کرده باشم. حدس میزنم این پیشنهاد از نتیجه صحبت من سر کلاس حاصل شده باشه! که البته بازم یه خورده برام عجیبه. تا جایی که یادمه پیشنهاد کردم که چند استراتژی مرتبط هم در ارتباط با خودروهای شخصی و هم در ارتباط با حمل و نقل عمومی باید با هم درپیش گرفته بشه.
کلاً هم شرمنده بابت این همه روده درازی. بعضاً فکر می کنم این چیزا رو بردارم به جای پست بذارم تو وبلاگ خودم محض خالی نبودن عریضه!”

دو روز بعد نوشت 2: توضیحات محمد صادق الحسینی :

“دو نکته:
1-اینهایی که شما گفتی هیچ کدام بار معنایی فرهنگ بخوبی بر آنها بار نمی شود. فرهنگ حاوی یکسری المان های کلی تاثیرگذار و تاریخی است که در یک روند تاریخی تکامل یافته و شکل می گیرد.
2- هیچ کس حق ندارد مرا اجبار کند که اتوبوس و مترو سوار شوم! من انسان آزادی هستم و اولین حق من اینست که خودم انتخاب کنم چگونه زندگی کنم. دیگر حمل و نقل که جای خود دارد! این سخن خیلی فاشیستی است و دولتمدارانه. مواظب باش! این عرصه عرصه خطر است. این جور برساخت گرایی ها در اول و آخر برسازنده اش را نابود می کند.
3- اینهایی که شما گفتی اسمش اجبار نیست! مثلا بحث کمربند. کسی اجبار نکرده است. اما چون قانون منصفانه ایست بستن کمربند، بنابراین برای حفظ فرد فرد جامعه، جریمه ای برای کسانی که کمربند نمی بندند بسته می شود. شما اگر نخواهی ببندی جریمه معینه در قانون را می پردازی. اما اینکه ملت را مجبور کنند که سوار اتوبوس یا مترو شوند خیلی مضحک است و نه تنها مشکلی را حل نخواهد کرد بلکه قطعا به رفتارهای غیرقابل پیش بینی منجر خواهد شد که هیچ برنامه ریز نابغه ای هم نخواهد توانست از تبعاتش جلوگیری کند.
اما راه حل احتمالی: ببین شما برای حل مسایل اجتماعی این قیافه ای اول باید بروی سراغ قیمت به این معنا که آیا منی که ماشین شخصی بیرون می آورم، آیا قیمت اش را می پردازم؟؟؟ اگر قیمت اش را می پردازم چگونه است که بازار نتوانسته است خودش این تعدیل را انجام دهد و از حجم ترافیک بکاهد؟؟ در مورد مسئله ترافیک مشکل دقیقا همان قیمت بنزین است. که سبب می شود سواری شخصی کاملا بی هزینه باشد و عملا کالای مجانی محسوب گردد و….. اینطور نمی شود خیلی موضوع مهمی است و خیلی بد مطرحش کرده ای(بد که چه عرض کنم با عرض احترام این دید از نظر من فاجعه است) حتما در موردش خواهم نوشت.
موفق باشی”

دو روز بعد نوشت 3: توضیحات خودم:

“1-من محیط وبلاگستان رو جایی برای مقالات آکادمیک نمی دونم و خودم هم هیچ وقت اونجور ننوشتم، گاهی هم مطالب علمی که خوشم بیاد رو اینجا میذارم که یا به سیاست مربوط میشه و یا به احتماع! مطمئنا مطالبم دارای اشکلات زیادی هست، در واقع برای همین می ذارم اینجا تا افکارم صیقلی بشه!

2- معمولا وقتی با کسی حرف می زنیم و می خوایم که که یه ذره بیشتر به حرف هامون تمرکز کنه، از مبالغه استفاده می کنیم؛ وقتی میگم فقط یه راه وجود دارد، منظورم این نیست که واقعا فقط یه راه وجود داره، بلکه می خوام خواننده بقیه مطلب رو با دقت بیشتر بخونه.

3-کسی نمی خواهد کسی را مجبورکند که سوار تاکسی یا مترو شود، بلکه من گفتم باید جوری سیستم حمل و نقل رو طراحی کرد که بیشترین فضای ممکن برای اتوبوس ها باشد و در نتیجه چون فضای کمی برای ماشین های شخصی باقی می مونه؛ سرعت حرکت ماشین های شخصی در برابر اتوبوس ها کم و کم تر میشه تا همه با استفاده از عقل سلیم شون به این نتیجه برسن برای اینکه در وقت صرفه جویی کنند بهتره با وسایل نقلیه عمومی رفت و آمد کنند.

4- چقدر خوبه که بعضی از دوستان لطف می کنن و وقت می ذارن و سعی می کنن مطلب رو نقد کنن، حس خوبیه که بدونی دیگران با دقت می خوننت!”

دو روز بعد نوشت بی ربط: ترور بی نظیر بوتو، خیلی تلخ بود، خیلی! تصور اینکه زنی ، در خاورمیانه، رهبر مردمی که به بنیاد گرایی اسلامی معروفند باشه؛ تصور خوب از زنی بزرگه، روحش شاد!